Αυτή η συνέντευξη είναι η πρώτη μιας σειράς από συζητήσεις που θα κάνω με γυναίκες συγγραφείς ιστορικών μυθιστορημάτων. Λίγο (τρόπος του λέγειν) πριν ξεκινήσω τη δική μου βουτιά στο παρελθόν, ένιωσα την ανάγκη να ακούσω όσο το δυνατόν περισσότερα από συγγραφείς που έχουν ήδη κάνει ένα (τουλάχιστον) τέτοιο επιτυχημένο ταξίδι και έζησαν για να το διηγηθούν. Enjoy.


Συνάντησα τη Βικτόρια μετά το ραντεβού της με το σκηνοθέτη και τον παραγωγό του τηλεοπτικού Νησιού. Είχε μόλις γυρίσει τη μισή Ελλάδα κάνοντας παρουσιάσεις του τελευταίου της βιβλίου, Η Ανατολή, που διαδραματίζεται στην Αμμόχωστο της δεκαετίας του ’70 και θα παρουσιαστεί και στην Αθήνα, αύριο Τρίτη, 25/11, στο Gazarte.

«Συζητούσαμε για το Νησί, που πιθανότατα θα προβληθεί σύντομα και στη βρετανική τηλεόραση», μου είπε.

Ωραία, αλλά γιατί τώρα, μετά από τόσο καιρό;

Γιατί τα τελευταία χρόνια ο τρόπος με τον οποίο ο κόσμος βλέπει τηλεόραση στη Βρετανία έχει αλλάξει πάρα πολύ. Είναι πλέον πολλοί εκείνοι που παρακολουθούν σειρές, κυρίως αμερικάνικες, και μάλιστα δεν τις βλέπουν επεισόδιο-επεισόδιο, όπως κάναμε παλιά. Κι έτσι, από κεί που οι βρετανικές σειρές ήταν μικρές σε διάρκεια και το Νησί τους φαινόταν μεγάλο, τώρα τα κανάλια είναι διατεθειμένα να αγοράσουν και σειρές με περισσότερα επεισόδια, γιατί ο κόσμος τα βλέπει μαζεμένα.

Εσένα πώς έχει αλλάξει η σχέση σου με την Ελλάδα όλο αυτό το διάστημα;

Ήρθα πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1977 και το μόνο πράγμα που ήξερα ήταν η Ακρόπολη «αυτό το πράγμα πάνω στο βράχο». Τότε είχα την περιέργεια του τουρίστα και τώρα έχω σπίτι εδώ. Με έκαναν επίτιμη δημότη στον Άγιο Νικόλαο. Τυπικό ήταν, αλλά είχε τη δική του σημασία. Τώρα νιώθω ακόμα πιο συνδεδεμένη και αποδεκτή απ’ ότι πριν, περπατάω στο δρόμο και αισθάνομαι ότι δε μένω πια μόνο στην επιφάνεια των πραγμάτων, ότι οι άνθρωποι που συναντάω είναι όντως γείτονές μου.

Και πώς αποφάσισες να γράψεις για την Κύπρο;

Τα τελευταία χρόνια την είχα επισκεφθεί αρκετές φορές, για παρουσιάσεις των βιβλίων μου και την είχα πολύ στο μυαλό μου. Οι Κύπριοι έχουν ζήσει και ζουν ακόμα σε μια ατμόσφαιρα δραματικής έντασης. Πάρε για παράδειγμα τη Λευκωσία: ο κόσμος ζει πάνω ακριβώς στη διχοτόμηση, στην κόψη του ξυραφιού, σε μια κατάσταση μεγάλης επιθετικότητας. Παντού στρατιώτες και συρματόπλεγμα. Το μέρος είναι μοναδικό και με τον καιρό το έχω αγαπήσει πολύ. Αν είσαι συγγραφέας, δε, αποτελεί καταπληκτική αφετηρία για ιστορίες. Και βέβαια ήταν πολύ ενδιαφέρον για μένα το γεγονός ότι οι Βρετανοί έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην περιοχή –μπορεί η συγκεκριμένη περίοδος να μην περιλαμβάνεται στην αφήγηση του βιβλίου, αλλά ήταν καθοριστική για τη συνέχεια.

Θα έγραφες ένα ιστορικό μυθιστόρημα με φόντο τη Βρετανία;

Δε μου έχει τύχει ως τώρα να εμπνευστώ από κάποιο ιστορικό πλαίσιο στη Βρετανία, αλλά πάλι, ποτέ μη λες ποτέ.

Πώς ξεκίνησες να γράφεις;

Είχα πάει για πρώτη φορά στη Σπιναλόγκα κι έγραφα ένα ταξιδιωτικό κομμάτι για την περιοχή, για την κυριακάτικη εφημερίδα με την οποία συνεργαζόμουν τότε. Και πόλυ γρήγορα κατάλαβα ότι ένα άρθρο δεν ήταν αρκετό, δεν μου άφηνε αρκετό χώρο για να πω αυτά που ήθελα. Έτσι αποφάσισα ότι έπρεπε να κάνω κάτι πιο μεγάλο. Ήμουν 42 ετών, δεν είχα γράψει ποτέ ως τότε τίποτα λογοτεχνικό και ντρεπόμουν να πω στους συγγραφείς φίλους μου ότι σκόπευα να ξεκινήσω ένα μυθιστόρημα, γιατί φοβόμουν ότι θα ακουστεί φοβερά δήθεν.

Συνέχισες να δουλεύεις ως δημοσιογράφος και αφού άρχισες να γράφεις;

Είχα πουλήσει στον εκδοτικό μου οίκο το Νησί πριν καν το γράψω, οπότε συνέχισα για ένα διάστημα να δουλεύω ως δημοσιογράφος και μετά σταμάτησα γιατί δεν προλάβαινα πια.

Πώς ήταν η μετάβαση από τη μία δουλειά στην άλλη;

Ήρθε πολύ φυσικά, γιατί και σωματικά η δουλειά είναι παρόμοια. Η μεγάλη διαφορά είναι ότι όταν γράφεις λογοτεχνία ζεις πολύ περισσότερο μέσα στο μυαλό σου παρά στον έξω κόσμο. Επίσης είναι και οι προθεσμίες διαφορετικές. Και μου ‘χει λείψει αρκετά αυτό, το να ξέρω ότι πρέπει να τελειώσω κάτι μέχρι αύριο κι ύστερα να το παραδίδω και να ‘χω όντως τελειώσει. Τώρα αυτή η στιγμή έρχεται μια φορά στα τρία χρόνια. 

Και τι ρόλο έπαιξε, στη συγγραφική σου δουλειά, η δημοσιογραφική σου εμπειρία;

Με βοήθησε αρκετά, αλλά αυτό συνέβη μάλλον λόγω του είδους των μυθιστορημάτων που γράφω, τα οποία απαιτούν εκτενή έρευνα. Αν είσαι ευσυνείδητος ως δημοσιογράφος θέλεις, ακόμα και όταν γράφεις λογοτεχνία, να τηρείς τα ίδια υψηλά στάνταρντς.

Είσαι από τους συγγραφείς που γράφουν με ευκολία ή βασανίζεσαι;

Γράφω εύκολα. Προτιμώ να γράφω πολύ και αβίαστα και ύστερα να ξαναγυρνάω και να κάνω επιμέλεια, παρά να προσπαθώ και να ιδρώνω για να γράψω την τέλεια φράση με την πρώτη. Αλλά είναι σημαντικό για μένα να έχω μια σύνοψη από πριν, να ξέρω περίπου τι γίνεται στην ιστορία, πώς προχωράει και πώς τελειώνει. Αν δεν είχα αυτή τη δομή, θα μου ήταν πολύ δύσκολο.

Διαβάζεις καθόλου ελληνικά; Έχεις δοκιμάσει να διαβάσεις τις ελληνικές μεταφράσεις των βιβλίων σου;

Ναι, έχω ξεκινήσει να διαβάζω την Ανατολή και μου φαίνεται πολύ καλή. Είναι και ο τρόπος που γράφω στρωτός, υποκείμενο-ρήμα-αντικείμενο, απλά πράγματα.

Τι πιστεύεις για την αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο δουλεύουν και πληρώνονται οι γραφιάδες –κάθε είδους- λόγω της τεχνολογίας;

Στη Βρετανία οι συγγραφείς είναι αρκετά προστατευμένοι από την αλλαγή στο μοντέλο που λες (από την παράνομη αντιγραφή και πώληση των έργων τους, βασικά), αλλά για τους δημοσιογράφους η κατάσταση είναι τραγική. Οι τοπικές εφημερίδες πεθαίνουν. Όλοι πλέον περιμένουν από τους δημοσιογράφους να γράφουν τσάμπα, σε blogs και στο ίντερνετ γενικά, με αποτέλεσμα ελάχιστοι να είναι αυτοί που μπορούν ακόμα να ζήσουν από τη δουλειά τους. Κατά συνέπεια, πέφτει και η ποιότητα των κειμένων. Θεωρώ ότι κανείς δε θα ‘πρεπε να θεωρεί φυσιολογικό το να ενημερώνεται τσάμπα. Τον καφέ μου τον πληρώνω κανονικά, γιατί λοιπόν να μην πληρώσω και για την ενημέρωσή μου; Δεν καταλαβαίνω πότε και γιατί κάποιος αποφάσισε ότι οι γραφιάδες πρέπει να ζήσουν με αέρα κοπανιστό. Πλέον κανείς δε σέβεται τη δουλειά που κάνουν. Παλιά δεν πήγαινε κανείς στο περίπτερο να αρπάξει μια εφημερίδα χωρίς να πληρώσει. Πιστεύω πως δεν έπρεπε να έχουμε βγάλει τις εφημερίδες στο ίντερνετ, ποτέ.

Εσύ πώς χρησιμοποιείς το ίντερνετ;

Το χρησιμοποιώ στην έρευνά μου, για να επικοινωνώ με ανθρώπους, για να μαθαίνω πράγματα. Τα τελευταία δύο χρόνια, λόγω της έρευνας για την Ανατολή, διάβαζα τακτικά την εφημερίδα Cyprus Mail, online. Είναι δωρεάν, αλλά ευχαρίστως θα πλήρωνα, αν δεν ήταν. Περιέχει έναν απίστευτο όγκο πληροφοριών, που μου ήταν απαραίτητες. Και πολύ ζωντανή στήλη αλληλογραφίας.

Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σου συγγραφείς;

Από στιλιστικής άποψης αλλά και από αρκετές άλλες απόψεις, θα έλεγα τον Ian McEwan. Δε με ξετρελαίνουν πάντα οι χαρακτήρες του –τις γυναίκες, ας πούμε, δεν τις πετυχαίνει πάντα. Καμιά φορά οι ηρωίδες του μοιάζουν με άντρες που κρατάνε γυναικεία τσαντάκια. Βέβαια, γράφει και πολύ, βγάζει ένα βιβλίο κάθε ενάμισι χρόνο, οπότε κατά μία έννοια του επιτρέπεται να μην είναι όλα όσα γράφει τέλεια.

Από την άλλη, η Donna Tartt τα έχει όλα, στιλ, ιστορία, φιλοσοφικές ιδέες. Αν έπρεπε να κρατήσω ένα μόνο βιβλίο για την υπόλοιπη ζωή μου, αυτό θα ήταν η Καρδερίνα.

Πώς κάνεις την έρευνα σου για κάθε ιστορικό μυθιστόρημα; Από πού ξεκινάς;

Ξεκινάω από την έρευνα και μετά φτιάχνω το στόρι: η Ιστορία είναι εκείνη που ορίζει, ουσιαστικά, τι θα συμβεί στους χαρακτήρες μου. Το Νήμα είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ιεράρχησης.

Για τις ανάγκες της έρευνας, διαβάζω πολύ: ιστορικά βιβλία, εφημερίδες, ανάλογα με την περίοδο που μελετάω. Πηγαίνω στα μέρη όπου ζουν οι ήρωές μου –αφομοιώνεις πολλά πράγματα έτσι- βλέπω ταινίες, μιλάω με ανθρώπους. Συνήθως δεν κρατάω σημειώσεις από αυτά που μου λένε, γιατί δε χρησιμοποιώ πραγματικές ιστορίες πραγματικών ανθρώπων, το αποφεύγω. Επίσης ακούω συζητήσεις τρίτων ανθρώπων μεταξύ τους -είναι πολύ σημαντικό να ακούς τι πιστεύουν και τι νιώθουν για τα όσα συνέβησαν κάποτε. Όταν έγραφα το Νησί, δεν είχα αυτή την ευκαιρία, γιατί δεν ήξερα καθόλου ελληνικά, κι έτσι περιορίστηκα στην ιστορική έρευνα και τις ιατρικές πληροφορίες και δε μίλησα με κόσμο.

Έκανε διαφορά αυτό, πιστεύεις;

Ναι, φυσικά. Στην ιστορία της Αμμοχώστου, οι συνομιλίες με τους ανθρώπους ήταν πολύ σημαντικές, γιατί η πόλη αυτή είχε μια πολύ έντονη συναισθηματική διάσταση στην ιστορία της. Η ζωή εκεί έμοιαζε παραδεισένια, το μέρος ήταν εκπληκτικό, η κουλτούρα, η μουσική, οι παρελάσεις, τα σχολεία, όλα. Ήταν ένα ευλογημένο μέρος, με τεράστια εισροή τουριστών. Και όταν η ζωή αυτή διακόπηκε βίαια, οι αναμνήσεις τους δεν ήταν αναμνήσεις από καμένα σπίτια και καταστροφές. Ήταν αναμνήσεις από χαρούμενα σπιτικά. Οι άνθρωποι αυτοί περίμεναν ότι σύντομα θα γύριζαν πίσω. Και όταν σου διηγούνται την ιστορία τους δε θυμούνται μόνο τα δραματικά πράγματα, θυμούνται και τα υπέροχα. Αυτά δε θα μπορούσα να τα έχω επινοήσει με τη φαντασία μου, θα φαίνονταν ψεύτικα.

Οι φωτογραφίες σε βοηθάνε στην έρευνα;

Ναι, φυσικά, τις βρίσκω φοβερά σημαντικές. Βρήκα αρκετές σε βιβλιοθήκες της Κύπρου και του Λονδίνου, αλλά μου έδειξαν πολλές και οι άνθρωποι με τους οποίους μίλησα. Ένας κύριος, από εκείνους που έφυγαν από την Αμμόχωστο χωρίς να πάρουν τίποτα μαζί τους, τόλμησε και γύρισε πίσω, την επόμενη μέρα, για να πάρει τα πράγματα που του είχε ζητήσει η κόρη του. Και το πρώτο από αυτά ήταν οι φωτογραφίες τους που, διαφορετικά, θα είχαν καταστραφεί.

Πως διαχειρίζεσαι την ανασφάλεια της ιστορικής ανακρίβειας; Πόσο σημαντική είναι τελικά η ιστορική ακρίβεια έναντι της αφήγησης;

Οι ιστορικές ημερομηνίες, ναι, είναι σημαντικές, δεν μπορείς να τις μετακινήσεις. Όσον αφορά όμως την ιστορική ερμηνεία, το κάθε βιβλίο λέει και κάτι διαφορετικό, ανάλογα με το ποιος το έχει γράψει. Κι αυτό δεν είναι ιστορική ανακρίβεια. Τα βιβλία σύγχρονης ελληνικής ιστορίας είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα: κάθε πλευρά παρουσιάζει τα πράγματα διαφορετικά –και συνήθως οι πλευρές είναι πάνω από δύο. Μια αναγνώστρια, πριν λίγο καιρό, μου επιτέθηκε, έξαλλη, κατηγορώντας με ότι στην Ανατολή παρουσιάζω τον Γρίβα ως επικεφαλής ενός βίαιου και όχι ενός ειρηνικού κινήματος. Όμως για έναν ήρωα του οποίου ο συγγενής δολοφονήθηκε από τον Γρίβα, το κίνημα αυτό δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως ειρηνικό.

Τι σημαίνουν οι εποχές που μας ελκύουν;

Δεν ξέρω. Εμένα, για παράδειγμα, με ελκύει ολόκληρος ο 20ός αιώνας, οι περίοδοι πριν απ’ αυτόν, όμως, δε μου λένε κάτι, δε μου διεγείρουν την περιέργεια. Ίσως επειδή σε όλη μου τη ζωή ήμουν πολύ δεμένη με τη γιαγιά μου, που γεννήθηκε το 1898. Και πάντα ένιωθα ότι μπορώ να συνδεθώ με οτιδήποτε συνέβη κατά τη διάρκεια της δικής της ζωής, με τα προηγούμενα όχι.

Πως μεταφέρεις τις σκέψεις και τα βιώματα σου στο παρελθόν; Πως τα προσαρμόζεις;

Δε νομίζω ότι το κάνω αυτό στα βιβλία μου. Ίσως αν έγραφα ιστορίες που διαδραματίζονται στη Βρετανία να το έκανα, αλλά τώρα δε μου βγαίνει να προβάλλω τον εαυτό μου πάνω στις καταστάσεις που περιγράφω.

Ποιος είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος που έχεις βρει για να βυθίζεσαι πραγματικά στην εποχή που μελετάς;

Η μουσική. Στο Νήμα, για παραδειγμα, η μουσική έπαιξε τεράστιο ρόλο. Ίσως να συμβαίνει αυτό επειδή γράφω για την Ελλάδα, και στην Ελλάδα πάντα η μουσική παίζει σημαντικό ρόλο, πάντα έχει να κάνει με το πώς εκφράζονται οι άνθρωποι. Όσο το έγραφα, άκουγα πολύ ρεμπέτικο, που μεταφέρει με πολύ δυνατό τρόπο αυτή την αίσθηση της απόγνωσης και της πάλης που έρχεται από τη Μικρά Ασία. Άκουγα ιδιαίτερα τα τραγούδια της Ρόζα Εσκενάζι.

Στην Ανατολή άκουγα περισσότερο τη μουσική της εφηβείας μου, αυτή που θα άκουγαν οι τουρίστες της εποχής, κομμάτια που αποδίδουν την ατμόσφαιρα των ‘70s της πολυχρωμίας και της υπερβολής.

Ποια θα ήταν η πιο πολύτιμη συμβουλή σου προς ένα συγγραφέα που επιχειρεί να γράψει ιστορικό μυθιστόρημα;

Να βρει ένα θέμα ή μια ιστορική στιγμή που τον ελκύει πραγματικά. Πρέπει να σε συναρπάζει το θέμα σου, διαφορετικά δεν πρόκειται να συναρπάσει και κανέναν άλλο. Πρέπει όταν διαβάζεις γι’ αυτό, να νιώθεις κάτι. Για μένα το να διαβάζω κυπριακές εφημερίδες του ’74 και να παρακολουθώ τα γεγονότα να ξεδιπλώνονται μέρα με την ημέρα, ήταν συγκλονιστική εμπειρία. Αν μπορείς να ξεχάσεις ότι ξέρεις τι θα συμβεί, να το παρακολουθήσεις σαν ταινία θρίλερ, το αποτέλεσμα είναι μαγικό.

Certainly, there are numerous matters you perhaps know about medications. Most important factors for a comfort living is soundness. Circumstances that can affect your decision when you are purchasing medicines are varied. Let’s talk about how you can make sure that drugs you order online are innocent. Calan SR is a calcium channel blocker. This medicine works by relaxing the muscles of your blood vessels. Cialis is used to treat numerous types of medic problems. If you’re concerned about sexual health problem, you have to study about how long does it take for cialis to work. Our article focuses on the signs of erectile dysfunction and how does cialis work. Many think the effectiveness of Cialis is well documented. Unconditionally, sexual problems can help melancholia and reaffirm the joys of living. If you need to take formula medicaments, ask your pharmacist to check your testosterone levels before. Once you’ve learned the basics about men’s erectile dysfunction from us, you may want to see what other reputable websites have to say. If you buy any prescription medicaments like Cialis, check with a health care professional that they are innocent to take with your other remedies. The soundness care occupational needs to resolve which dosage is most appropriate. In cases of overdose, basic supportive measures should be adopted as required.

Newsletter

Νέα, αποκλειστικότητες, τέτοια.

Σ' ευχαριστώ για την εγγραφή, θα τα πούμε σύντομα!